GRZYBY, MCHY, POROSTY

Grzyby



Dla zaostrzenia apetytu...:

Grzyby


Białoporek brzozowy (Piptoporus betulinus)
Białoporek brzozowy

Znany również jako porek brzozowy lub huba brzozowa. Pospolity, niejadalny. Owocniki wyrastają najcześciej na powalonych pniach brzóz. W dawnej medycynie użwany prz dolegliwościach żołądkowych. Prawdopodobnie dlatego właśnie, grzyb ten miał przy sobie "Ötzi the Iceman" (Człowiek Lodu z Similaun), którego mumia datowana na 3,300r. p.n.e. została odnaleziona w Alpach w 1991r.

Białoporek brzozowy


Borowik szlachetny (Boletus edulis)
Borowik szlachetny

Jak w każdym porządnym lesie, tak i koło nas są specjalne MIEJSCA znane tylko wtajemniczonym, gdzie co roku są grzyby. I to nie byle jakie - borowiki szlechetne. I nie parę chuderlaków lecz całe stado olbrzymich grzybów. Największe o średnicy kapelusza ponad 20cm. Miejsce to nie jest jakoś szczególnie oddalone czy trudno dostępne ale przpadkiem też się tam raczej nie trafia. Wysyp jest co roku, często więcej niż raz, ale nigdy w tym samym momencie. W tym sensie ważniejsze jest KIEDY a nie JAK tam trafić.
Kilka zdjęć z lata 2011:

Borowik szlachetny
Dominuje tam borowik szlachetny poprzetykany - niestety - goryczakiem żółciowym, potocznie i błędnie zwanym szatanem.



Borowik ceglastopory (Boletus erythropus)
Borowik ceglastopory

Jeden z wielu "kolorowych" borowików. Przez wielu posądzany o niejadalność lub wręcz trujące własności ze względu na kolorystykę i silny efekt sinienia po dotknięciu czy przełamaniu owocnika. Jak większość grzybów jadalnych, nadaje się do spożycia po obróbce termicznej. Piękny!



Brodaczka kędzierzawa (Usnea subfloridana)
Brodaczka kędzierzawa

Porost, czyli gatunek grzybów z rodziny tarczownicowatych o szarej, szaro-zielonej plesze, zwisającej z gałęzi drzew niczym odwrócony do góry korzeniami krzaczek. Potocznie w Anglii zwany brodą starca, co też trochę oddaje jego wygląd. Gatunek bardzo rzadki, objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Czuły na zanieczyszczenia powietrza. Rośnie na chorych lub już obumarłych drzewach. Używany w medycynie, jadalny (wysoka zawartość witaminy C) i jako barwnik tkanin.

Brodaczka kędzierzawa



Czubajka kania (Macrolepiota procera)
Czubajka kania

Sympatyczny i smaczny grzyb ale często mylony z innymi czubajkami, czubajeczkami lub wręcz muchomorami, więc nie przez każdego zbierany



Czyreń ogniowy, huba ogniowa (Phellinus igniarius)
Czyreń ogniowy

Wieloletni grzyb z rodziny szczecinkowcowatych, żyje nawet kilkadziesiąt lat. Jedna z najpowszechniejszych hub w naszych lasach. To z tej huby właśnie robiono hubkę do rozniecania ognia - stąd nazwa.



Drewniak brunanty lub szkarłatny (Hypoxylon fuscum vel Hypoxylon fragiforme)
Drewniak brunanty

Charakterystyczny grzyb wyglądający jak wysypka - liczne kulki kilkumilimetrowej średnicy pokrywają duży obszar zaatakowanego pnia i zrośnięte są z nim bardzo ściśle. Pospolity, występuje głównie na bukach, tak jak to widać na załączonych zdjęciach.
Sam drewniak jest niejadalny ale w kuchni wschodniej używany jest do hodowli jadalnego grzyba trzęsaka morszczynowatego.

Drewniak brunanty


Gęstoporek cynobrowy (Pycnoporus cinnabarinus)
Gęstoporek cynobrowy

Też grzyb ale z innych grzybów. Z żagwiowatych. Charakterystyczny kolor owocnika. Pospolity w Polsce, rozwija się na martwym drewnie. Niejadalny.

Gęstoporek cynobrowy


Goryczak żółciowy (Tylopilus felleus)
Goryczak żółciowy

Z daleka wygląda bardzo borowikowato (bo w końcu jest borowikiem), zawsze zdrowy o regularnych kształtach więc tym większy zawód, gdy podejdzie się bliżej. Niejadalny ze względu na gorycz łatwo wyczuwalną językiem i na długo pozostawiającą niesmak w ustach. Ale nie trzeba próbować - mimo zmienności kolorystycznej, łatwo go odróżnić od jadalnych borowików po różowawym hymenoforze.



Gruzełek cynobrowy (Nectria cinnabarina)
Gruzełek cynobrowy

Też grzyb ale z innych grzybów. Pospolity, spotykany przez cały rok na obumierających drzewach w postaci gęsto rozsianych różowawych kuleczek o milimetrowych rozmiarach.



Koźlarz czerwony(Leccinum aurantiacum)
Koźlarz czerwony

I powrót na moment do borowikowatych.. .



Kurzawka ołowiana (Bovista plumbea)
Kurzawka ołowiana

Grzyb z rodziny pieczarkowatych, choć z wyglądu bardziej kojarzony z purchawką. Za młodu biały ale że zdjęcie robione było zimą, kiedy owocniki już obumarły, grzyby zdąązyły już poszarzeć. Widać na nich nieregularny otwór, którym zarodniki wydostały się jesienią na zewnątrz. Młode owocniki jadalne - idealne do sałatek i smażenia.



Lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum)
Lakownica żółtawa

Lakownica żółtawa zwana też lśniącą. Grzyb hubo-podobny, o dużym kapeluszu dochodzxącym do 25-30cm średnicy. Nazwa pochodzi od lśniącej niemal jak lakierowanej powierzchni kapelusza. Dość rzadki gatunek, objęty ochroną - znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Uznawany za niejadalny ale w tradycyjnej medycynie chińskiej uważany za grzyb leczniczy więc pewnie jednak jest jadalny ale po sproszkowaniu i w małych dawkach.

Lakownica żółtawa


Łycznik ochrowy (Panellus stipticus)
Łycznik ochrowy

Częsty grzyb rosnący w grupach głównie na martwych pniach dębów.



Maślak zwyczajny (Suillus luteus)
Maślak zwyczajny

Zwyczjany, modrzewiowy, żółty.. Sporo maślaków w Izerach ale niechętnie zbierane. W sezonie grzybowym, gdy grzybiarzy w lesie więcej niż grzybów, maślaków zawsze można nazbierać, bo nikt inny się po nie schyla. Może dlatego, że zasuszyć nie można? Bo ponoć trzeba skórkę z kapelusza zdjąć? My często je zbieramy, rosną niemal pod domem już przy pierwszych zaroślach. Kilka sztuk na poranną jajecznicę jak znalazł. Bez obdzierania ze skóry. Podajemy również jako sos do drugiego dania. Można taki sos zamrozić i zimą wykorzystać. Palce lizać!
Nie mylić z maślakiem trydenckim! Również rośnie w symbiozie z modrzewiem, jak maślak żółty (vel modrzewiowy), ale jest pod ścisłą ochroną gatunkową. Czerwona lista roślin i grzybów Polski zalicza go do kategorii gatunków wymierających z niewielką szansą na przetrwanie.



Mąkla tarniowa (Evernia prunastri )
Mąkla tarniowa

Porost o krzaczkowatej (trochę łosiopodobnej) plesze. Zasiedla wiele różnyh gatunków drzew. Choć pospolity, znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. olejek pozyskiwany z plechy jest wykorzystywany przy produkcji perfum.

Mąkla tarniowa



Muchomor cytrynowy (Amanita citrina)
Muchomor cytrynowy

Podobny do śmiertelnie trującego muchomora sromotnikowego jest raczej niejadalny niż trujący. No i znacznie ładniejszy...



Nerecznica krótkoostna (Dryopteris carthusiana)
Nerecznica krótkoostna

Jeden z najpospolitszych gatunków paproci. W młodości rozwijające się dopiero liście tworzą charakterystyczne "laski biskupie". Zasiedla cieniste i co najmniej lekko wilgotne miejsca. Zimuje pod ziemią w postaci kłącza choć powyższe zdjęcie zrobione zimą nad strumieniem może temu przeczyć - pewnie kwestia byle jakiej w tym roku zimy. Angielskojęzyczna prasa pisze, że jest to roślina sub-evergreen (w wolnym tłumaczneniu: niemal zimozielona) czyli zdolna przetrwać łagodniejsze zimy. Trująca.



Okratek australijski (Clathrus archeri)
Okratek australijski

Owoce morza w lesie izerskim? Ten do złudznia przypominający rozwgwiazdę grzyb przywędrował do nas z Australii. Musiał więc pokonać morze a zatem można go chyba do darów czy owoców morza zaliczyć..? Różne są teorie wyjaśniające pojawienie się australiskiego grzyba w Europie. Po raz pierwszy znaleziono go w Wogezach w 1914r. stąd przypuszczenie, że na swych butach przynieśli go żołnierze australijscy w czasie pierwszej wojny światowej służący właśnie w tamtym rejonie. Inna teoria mówi o przywleczeniu go wraz z ziemią do kwiatów masowo ponoć sprowadzaną do Europy z Australii.
Tak czy inaczej, historia tego grzyba w Europie ma niespełna 100 lat i w tym czasie zdążył zawędrować niemal w każdy zakątek kontynentu, stając się powoli grzybem powszechnym. W odróżnieniu jednak od wielu obcych gatunków, ten nie jest inwazyjny i nie wypiera żadnych innych gatunków - nie jest więc zagrożeniem. A ze względu na walory wizualne, można chyba zaryzykować stwierdzenie, że wręcz wzbogaca on nasz krajobraz.
Grzyb niejadalny. Należy do rodziny sromotnikowatych i jest bliskim kuzynem naszego rodzimego sromotnika bezwstydnego.



Orlica pospolita, paproć leśna (Pteridium aquilinum)
Orlica pospolita Orlica pospolita

Pospolity gatunek paproci. Tworzy duże kępy na obrzeżach lasu i przy zadrzewionych drogach polnych. Co roku odradza się od samego kłącza. £atwo adaptuje się do zmiennych warunków naszego klimatu, szybko kolonizując nowe tereny.

Orlica pospolita


Pięknoróg największy (Calocera viscosa)
Pięknoróg największy

Znany z widzenia każdemu grzybiarzowi. Ładny choć niejadalny. Mieszka na próchniejącym drewnie.



Płonnik pospolity (Polytrichum commune)
Płonnik pospolity

Powszechnie w Polsce występujący mech terenów wilgotnych, o kwaśnym podłożu. Spotykany w lasach, na łąkach i na torfowiskach.

Płonnik pospolity

Płonnik pospolity


Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant)
Podrzeń żebrowiec

Gatunek paproci występujący w górach i na pogórzu. Intesywnie zielone liście. Zimozielona - zimową porą paproć ta urozmaica szary krajobraz leśny. Objęta ochroną gatunkową.

Podrzeń żebrowiec



Purchawka gruszkowata(Lycoperdon pyriforme)
Purchawka gruszkowata

Purchawka czyli taka niejadalna pieczarka.. Choć niektóre źródła mówią, że jadalna za młodu zanim stanie się łykowata. Pospolita, rośnie na rozkładającym się drewnie.



Pustułka pęcherzykowata (Hypogymnia physodes)
Pustułka pęcherzykowata

Grzyb z rodziny tarczownicowatych. Plecha tworzy bardzo nieregularne kształty. Jak wiele innych porostów jest bioindykatorem, czyli wskaźnikiem stanu środowiska. Pustułka w skali porostowej ma 'czwórkę' - wskazuje to na średnio zanieczyszczone powietrze. Ale że na sąsiednim drzewie nad "naszym" fragmentem Mrożynki rośnie i brodaczka z grupy VII (najwyższej), czystości naszego otoczenia można być pewnym.

Pustułka pęcherzykowata



Sromotnik bezwstydny (Phallus impudicus)
Sromotnik bezwstydny

Pospolity grzyb w naszym klimacie budzący zaciekawienie fallicznym kształtem oraz odrazę z powodu wyczuwanego na dziesiątki metrów smrodu. Za młodu jest jajem - młody zarodnik ma kształt kuli. Jadalny - choć bez specjalnych walorów smakowych - aż do czasu, gdy zacznie śmierdzieć.



Szyszkówka świerkowa (Strobilurus esculentus)
Szyszkówka świerkowa

Przedstawiciel rodziny grzybów rosnących na szyszkach. Często szyszkach zagrzebanych w ziemi więć niewidocznych. Jeden z pierwszych grzybów pojawiających się w lasach tuż po stopnieniu śniegu. Jadalny, ponoć smaczny.

Szyszkówka świerkowa


Wachlarzowiec olbrzymi vel Flagowiec olbrzymi (Meripilus giganteus)
Wachlarzowiec olbrzymi

Dość rzadki i chroniony w Polsce gatunek huby.



Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor)
Wrośniak różnobarwny

Niewielki grzyb z rodziny żagwiowatych występujący zwykle gromadnie, jak na załączonym zdjęciu. W młodości niemal jednobarwny, z czasem nabiera kolorów. Stąd w języku angielskim zwany potocznie indyczym ogonem. Pospolity, zasiedla wiele różnych gatunków drzew. Niejadalny ale wykorzystywany w medycynie chińskiej.



Wrośniak szorstki (Trametes hirsuta)
Wrośniak szorstki

Grzyb z rodziny żagwiowatych. Zasiedla obumierjące drzewa i martwe drewno, np. płoty. Niejadalny.



Zęboróg purpurowy (Ceratodon purpureus)
Zęboróg purpurowy

Kosmopolityczny mech zasiedlający wszelkie klimaty i typy środowiska. Cieszy oko świeżymi kolorami zanim jeszcze zejdą ostatnie śniegi.

Zęboróg purpurowy